Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług opublikowana 7.07.2025 podnosi dotychczasowy limit sprzedaży uprawniający do zwolnienia z VAT z 200 tys. do 240 tys. zł. Oznacza to dodatkowe 40 tys. zł „buforu” przed obowiązkowym wejściu na tzw. VAT. To dobra wiadomość dla małych firm i osób samozatrudnionych. Limit ten obejmuje również podmioty unijne korzystające ze zwolnienia w Polsce w ramach procedury SME.

 

Kto obecnie może skorzystać podmiotowego zwolnienia z VAT?  

Obecnie na postawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT ze zwolnienia mogą skorzystać podatnicy, których sprzedaż w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 200 000 zł. Do ww. wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku VAT. Zwolnienie to ma charakter dobrowolny, co oznacza, że podatnik nie jest zobowiązany z niego korzystać i może w dowolnym momencie zrezygnować z tej preferencji, przechodząc na rozliczanie VAT na zasadach ogólnych. Dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność w trakcie roku, limit ustalany jest proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności. Przekroczenie progu oznacza utratę prawa do zwolnienia, a kolejne transakcje muszą być już dokumentowane fakturami z wykazanym podatkiem VAT i uwzględnione w deklaracjach podatkowych.

Jak ustalać limit zwolnienia z VAT?

Prawidłowe ustalenie wysokości limitu w roku rozpoczęcia działalności wymaga dwóch kroków. W pierwszym należy ustalić ile dni pozostało do końca roku. 

I tu ważna uwaga – jako pierwszy dzień liczymy dzień rozpoczęcia działalności – błędem byłoby uznanie dnia pierwszej sprzedaży jako dnia początkowego.

W drugim kroku należy obliczyć limit stosując wzór:
wartość limitu = (200 000 x ilość dni pozostała do końca roku)/ilość dni w roku

Przykład 

W przypadku podatnika, który rozpoczął działalność 17 lipca w roku mającym 365 dni, do końca roku pozostało 168 dni. odstawiając te dane do wzoru otrzymamy kwotę limitu zwolnienia w roku rozpoczęcia działalności wynoszącą 92 054,79 zł. 

Ewidencja dla celów kontroli limitu zwolnienia. 

Podatnicy korzystający z omawianego zwolnienia mają obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży. Wpisy w niej należy uzupełniać codziennie, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

Brak ewidencji albo prowadzenie jej w sposób nierzetelny może skutkować opodatkowaniem całości dotychczasowej sprzedaży, którą organ podatkowy określi w drodze oszacowania. Stanie się tak, jeśli na podstawie prowadzonej przez podatnika dokumentacji nie będzie można określić wartości sprzedaży.

 

co zmieni się od stycznia 2026? 

Nowelizacja obejmuje zarówno:

–   podatników mających siedzibę działalności gospodarczej w Polsce

– jak i tych którzy korzystają ze zwolnienia w Polsce na podstawie unijnej procedury SME – a więc podatników zarejestrowanych w innym państwie członkowskim UE (art. 113a ustawy o VAT).

Szczególnie istotne są wprowadzone przepisy przejściowe, które mają na celu zachowanie ciągłości prawa do zwolnienia. Jeśli podatnik w 2025 roku przekroczy obecny limit 200 000 zł, ale jego sprzedaż w 2025 r. nie przekroczy nowego progu 240 000 zł, od 1 stycznia 2026 roku będzie mógł dalej korzystać ze zwolnienia podmiotowego z podatku VAT.

Scenariusze przekroczenia limitu vat w 2025 i obowiązki w 2026r. 

  

𝟭. 𝗦𝗰𝗲𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂𝘀𝘇 𝗸𝗼𝗻𝘁𝘆𝗻𝘂𝗮𝗰𝗷𝗶 (𝗼𝗯𝗿𝗼́𝘁 𝗱𝗼 𝟮𝟬𝟬 𝟬𝟬𝟬 𝘇ł)

Jeśli w 2025 roku Twój obrót nie przekroczy 200 000 zł, zachowujesz prawo do zwolnienia. Od 1 stycznia 2026 roku automatycznie obowiązuje Cię nowy, wyższy limit – 240 000 zł. Nie musisz składać żadnych dodatkowych dokumentów ani aktualizować starych.

2. 𝗦𝗰𝗲𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂𝘀𝘇 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗷𝘀́𝗰𝗶𝗼𝘄𝘆 (𝗼𝗯𝗿𝗼́𝘁 𝗺𝗶𝗲̨𝗱𝘇𝘆 𝟮𝟬𝟬 𝟬𝟬𝟬 𝘇ł 𝗮 𝟮𝟰𝟬 𝟬𝟬𝟬 𝘇ł)

Jeśli w 2025 roku przekroczysz próg 200 000 zł (który dalej obowiązuje), ale nie osiągniesz obrotu równego 240 000 zł, tracisz prawo do zwolnienia z VAT w 2025 roku i musisz zarejestrować się jako podatnik VAT (pamiętaj, że rejestracji musisz dokonać już w momencie przekroczenia limitu!).

Jednak dzięki przepisom przejściowym będziesz mógł wrócić do zwolnienia już od 1 stycznia 2026 roku – wystarczy, że złożysz aktualizację VAT-R. Ten mechanizm ma ułatwić „miękkie przejście” na nowe zasady.

3. 𝗦𝗰𝗲𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂𝘀𝘇 𝘂𝘁𝗿𝘄𝗮𝗹𝗼𝗻𝗲𝗷 𝗿𝗲𝗷𝗲𝘀𝘁𝗿𝗮𝗰𝗷𝗶 (𝗼𝗯𝗿𝗼́𝘁 𝗽𝗼𝘄𝘆𝘇̇𝗲𝗷 𝟮𝟰𝟬 𝟬𝟬𝟬 𝘇ł)

Jeśli w 2025 roku Twój obrót przekroczy 240 000 zł, nie masz podstawy do zwolnienia z VAT w 2026 roku. Musisz pozostać czynnym podatnikiem VAT również w kolejnym roku i rozliczać się na zasadach ogólnych.

4. 𝗦𝗰𝗲𝗻𝗮𝗿𝗶𝘂𝘀𝘇 𝗱𝗼𝗯𝗿𝗼𝘄𝗼𝗹𝗻𝗲𝗷 𝗿𝗲𝘇𝘆𝗴𝗻𝗮𝗰𝗷𝗶 𝘇𝗲 𝘇𝘄𝗼𝗹𝗻𝗶𝗲𝗻𝗶𝗮

Jeśli w roku 2025 roku dobrowolnie zrezygnowałeś ze zwolnienia (czyli złożyłeś VAT-R mimo obrotu poniżej 200 000 zł), przepisy przejściowe nie mają w Twoim przypadku zastosowania. Obowiązuje Cię tzw. reguła jednego roku – możesz skorzystać ze zwolnienia dopiero od 1 stycznia 2027 roku.

Więcej szczegółów możesz uzyskać na konsultacji i świadomie zaplanować wejście w nowy rok podatkowy, tak aby nie przepłacać zarówno w PIT/CIT jak i VAT.

Podsumowanie

Kto skorzysta na zmianie? 

 

Zwiększenie limitu oznacza większy margines bezpieczeństwa dla mikro i małych przedsiębiorców, a także wielu samozatrudnionych. Wzrost progu o 40 000 zł pozwoli niektórym podatnikom na większą swobodę w prowadzeniu działalności, bez konieczności wejścia w system VAT. Ta zmiana może być korzystna dla samozatrudnionych, właścicieli jednoosobowych działalności, osób świadczących usługi lokalne, freelancerów, rzemieślników itp. Zmianę należy ocenić oczywiście pozytywnie – od dawna czekało na nią wielu małych przedsiębiorców, bo to właśnie oni są grupą, która skorzysta z niej najliczniej.

Zwiększenie limitu zwolnienia będzie miało znaczenie także dla nabywców, ponieważ może pozwolić kupującemu zapłacić mniej za niektóre towary czy usługi. Przy niższych kosztach prowadzenia działalności, na które wpływa brak konieczności rejestracji na potrzeby podatku VAT, opodatkowania VAT realizowanej sprzedaży i prowadzenia rozliczeń tego podatku, mali przedsiębiorcy mogą bowiem oferować bardziej konkurencyjne ceny niż oferowaliby jako podatnicy VAT.

Biorąc pod uwagę dzisiejsze realia gospodarcze – limit zwolnienia podmiotowego mógłby być jednak wyższy.

Należy podkreślić, że nie wszyscy mali przedsiębiorcy mogą skorzystać z ww. zwolnienia podmiotowego – i to zarówno z obecnych, jak i zwiększonych od przyszłego roku limitów. Ustawa o VAT przewiduje bowiem szereg wyłączeń dotyczących sprzedaży konkretnych towarów (np. antyków o wieku przekraczającym 100 lat) i świadczenia usług takich jak prawnicze, jubilerskie czy usług w zakresie doradztwa. Oznacza to, że prawnik prowadzący kancelarię prawną w formie małej, jednoosobowej działalności gospodarczej, musi zarejestrować się na potrzeby podatku VAT, składać deklaracje podatkowe i opodatkowywać podatkiem VAT świadczone przez siebie usługi już od pierwszej sprzedaży, nawet jeśli wartość netto wygenerowanej przez niego w danym roku sprzedaży, nie przekracza omawianych limitów.